{"id":2492,"date":"2025-11-02T15:46:36","date_gmt":"2025-11-02T15:46:36","guid":{"rendered":"https:\/\/guelsenadali.de\/?p=2492"},"modified":"2025-11-02T16:05:33","modified_gmt":"2025-11-02T16:05:33","slug":"yaptim-ama-bir-sor-niye-yaptim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/yaptim-ama-bir-sor-niye-yaptim\/","title":{"rendered":"Yapt\u0131m ama bir sor niye yapt\u0131m?"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2492\" class=\"elementor elementor-2492\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f5934ff elementor-section-full_width elementor-section-height-min-height elementor-section-items-stretch elementor-section-height-default\" data-id=\"f5934ff\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-custom\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b216b66\" data-id=\"b216b66\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;slideshow&quot;,&quot;background_slideshow_gallery&quot;:[{&quot;id&quot;:2493,&quot;url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/guelsenadali.de\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Vogel.jpg&quot;}],&quot;background_slideshow_slide_duration&quot;:5000,&quot;background_slideshow_slide_transition&quot;:&quot;fade&quot;,&quot;background_slideshow_transition_duration&quot;:500}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5a409ade elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5a409ade\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-40471d75\" data-id=\"40471d75\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3251b880 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3251b880\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h2>Yapt\u0131m ama bir sor niye yapt\u0131m?<\/h2>\n<p>Bir \u00fcniversitenin yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ki \u015fempanzeler g\u00fcd\u00fcleri ile hareket eden varl\u0131klar de\u011fillermi\u015f, kan\u0131tlara dayal\u0131 olarak fikir de\u011fi\u015ftirme yetisine sahiplermi\u015f, yani bir nevi ak\u0131la dayal\u0131 karar verebiliyorlarm\u0131\u015f. Hollanda Utrecht\u00b4te y\u00fcr\u00fct\u00fclen deneylerde \u015fempanzelere i\u00e7inde elma par\u00e7as\u0131 saklanan kutular g\u00f6sterilmi\u015f. Baz\u0131 kutular\u0131n i\u00e7inde elma oldu\u011fu belirgin bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken (g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t), baz\u0131 kutular\u0131n i\u00e7inde ise elma hi\u00e7 &nbsp;fark edilmiyormu\u015f (zay\u0131f kan\u0131t). \u015eempanzeler g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t g\u00f6rd\u00fckleri zaman kutunun a\u00e7\u0131lmas\u0131nda \u0131srarc\u0131 davran\u0131rken zay\u0131f kan\u0131tlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, kan\u0131tlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p fikir de\u011fi\u015ftirmeye daha fazla meylediyorlarm\u0131\u015f. B\u00f6ylelikle \u015fimdiye kadar rasyonel karar verme yetisinin sadece insano\u011fluna bah\u015f edilmi\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerken bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu tarz ara\u015ft\u0131rmalar ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oluyor, ama benim bug\u00fcnk\u00fc konum hayvanlar ile insanlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, yetilerini k\u0131yaslamak de\u011fil. Bu haberi bug\u00fcn okuduktan sonra akl\u0131mdan ilk ge\u00e7en \u015fey, \u015fempanzelerin kan\u0131tlara dayanarak rasyonel kararlar ald\u0131klar\u0131 bir d\u00fcnyada insanlar\u0131n nas\u0131l olupta ak\u0131l \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elinde bulundurdu\u011fu halde ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 kararlar verebildi\u011fi sorusu, oldu. Evet, biz insanlar\u0131 d\u00fcnyadaki di\u011fer t\u00fcm canl\u0131lardan ay\u0131ran en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fimiz bir ak\u0131l mekanizmas\u0131 ile donat\u0131lm\u0131\u015f olmam\u0131z ve hayat\u0131m\u0131z\u0131 ak\u0131l s\u00fczgecinden ge\u00e7irerek ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kararlar \u00e7ercevesinde \u015fekillendirebilmemizdir. Bu mant\u0131kla hareket edersek biz \u201eak\u0131ll\u0131\u201c insanlar\u0131n elimizdeki somut verilere dayanarak s\u00fcrekli do\u011fru kararlar almas\u0131 veya oldu ya yapt\u0131k bir hata, bu hatadan ders \u00e7\u0131kararak \u015fu k\u0131sac\u0131k \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fc tamamlamam\u0131z gerekir. Ancak d\u00fcr\u00fcst davran\u0131rsak, \u015fu k\u0131sac\u0131k \u00f6mr\u00fcm\u00fcze s\u0131\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131, rasyonel olmayan kararlar\u0131n say\u0131s\u0131 hi\u00e7te \u00f6yle az\u0131msanacak kadar d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fildir. Hatta kimi zaman yenilmeye doymayan pehlivan gibi elimizdeki somut verilere ra\u011fmen aksi kararlar al\u0131p kendimize zarar veren durumlar\u0131 tekrarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bile olur. Peki ama bu neden b\u00f6yledir, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar ak\u0131ll\u0131 de\u011fil miyiz yoksa? Evet, biz insanlar pek ak\u0131ll\u0131 de\u011filiz deyip konuyu burada kapatmak m\u00fcmk\u00fcn ancak gelin biraz ruhumuzun derinlerine inelim. \u0130nsan\u0131n hayattaki en temel ihtiya\u00e7lar\u0131ndan biri ait olma ve g\u00f6r\u00fclme ihtiyac\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklu\u011funda de\u011fer g\u00f6rmemi\u015f, ko\u015fulsuz sevilip onaylanmam\u0131\u015f, kendine \u201ebir yuva bulamam\u0131\u015f\u201d bireylerin bulunduklar\u0131 sosyal ortamlarda kabul g\u00f6rmek, dikkat \u00e7ekmek, bir grubun i\u00e7inde kendilerine yer edinmek i\u00e7in ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 kararlar almalar\u0131 olduk\u00e7a s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir. Di\u011fer taraftan insano\u011flu kopyalayarak \u00f6\u011frenen bir varl\u0131k olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7evresinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmeye kolayl\u0131kla vak\u0131ft\u0131r. Sorgulamadan kabul etti\u011fi bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131 ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 kararlar vermesinin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar. Ayr\u0131ca insano\u011flu sosyal bir varl\u0131k olu\u015fundan dolay\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fun gitti\u011fi yoldan gitmeye, \u00e7o\u011funlu\u011fu takip etmeye e\u011filimlidir ve yine bu \u00f6zelli\u011fide ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 kararlar almas\u0131na sebep olabilir. Yine \u00e7ocukken g\u00fcvenli bir ortamda yeti\u015ftirilmemi\u015f, \u00f6zg\u00fcveni peki\u015ftirilmemi\u015f, d\u00f6v\u00fclerek-s\u00f6v\u00fclerek kanatlar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f &nbsp;bireyler ilerleyen zamanda kendi akl\u0131na g\u00fcvenemeyerek, yabanc\u0131 ak\u0131llar\u0131 kendine klavuz edinip, ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 kararlara imza atabilirler. Ve son olarak unutmamak gerekir ki, insano\u011flunu ya\u015fatan kimi zaman bir umuttur ve baz\u0131 durumlarda somut verilere dayanarak bir\u015feyleri bilmek yerine aksine inanmay\u0131 tercih etmesi de i\u015fte bu y\u00fczdendir. Herkes bir yoklas\u0131n kendini, bir mucizeye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131z anlar gelsin \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne&#8230; \u015eimdi yukar\u0131daki soruya d\u00f6necek olursak, hay\u0131r insan\u0131n sorunu ak\u0131ls\u0131z olmas\u0131 de\u011fil, as\u0131l sorun salt ak\u0131ldan olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 idrak edememizde. Bir akl\u0131m\u0131z var, evet, bir de ruhumuz var. Ve e\u011fer ruhumuz bize \u00e7elme tak\u0131yorsa, akl\u0131m\u0131z\u0131n pekte bir de\u011feri kalm\u0131yor asl\u0131nda. Yani demek istiyorum ki: Akl\u0131n sesini duymak i\u00e7in \u00f6nce ruhunun g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcne kulak vermeyi \u00f6\u011frenmeli insano\u011flu.<\/p>\n<p>Kas\u0131m 2025 \/ G\u00fclsen ADALI<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yapt\u0131m ama bir sor niye yapt\u0131m? Bir \u00fcniversitenin yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ki \u015fempanzeler g\u00fcd\u00fcleri ile hareket eden varl\u0131klar de\u011fillermi\u015f, kan\u0131tlara dayal\u0131 olarak fikir de\u011fi\u015ftirme yetisine sahiplermi\u015f, yani bir nevi ak\u0131la dayal\u0131 karar verebiliyorlarm\u0131\u015f. Hollanda Utrecht\u00b4te y\u00fcr\u00fct\u00fclen deneylerde \u015fempanzelere i\u00e7inde elma par\u00e7as\u0131 saklanan kutular g\u00f6sterilmi\u015f. Baz\u0131 kutular\u0131n i\u00e7inde elma oldu\u011fu belirgin bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken (g\u00fc\u00e7l\u00fc [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2493,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tuerkce"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2492"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2510,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2492\/revisions\/2510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guelsenadali.de\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}